{"id":3213,"date":"2023-04-10T20:50:44","date_gmt":"2023-04-10T13:50:44","guid":{"rendered":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/?p=3213"},"modified":"2023-05-02T16:53:32","modified_gmt":"2023-05-02T09:53:32","slug":"co-che-bao-ve-cua-loi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/2023\/04\/10\/co-che-bao-ve-cua-loi\/","title":{"rendered":"C\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a l\u1ee3i."},"content":{"rendered":"<p><strong>Nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c cho r\u1eb1ng d\u1ecbch l\u1ee3i ch\u1ec9 c\u00f3 khi vi\u00eam l\u1ee3i (d\u1ecbch ri vi\u00eam) ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u1ecbch th\u1ea5m, khi l\u1ee3i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u00f3 ho\u1eb7c ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ecf d\u1ecbch l\u1ee3i.<\/strong><\/p>\n<h2>1. T\u1ed5ng quan v\u1ec1 d\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i<\/h2>\n<figure id=\"attachment_3231\" aria-describedby=\"caption-attachment-3231\" style=\"width: 768px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-3231\" src=\"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/nuou-rang-la-gi-hinh-anh-2.gif\" alt=\"co-che-bao-ve\" width=\"768\" height=\"462\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3231\" class=\"wp-caption-text\">S\u01a1 l\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ph\u1eabu v\u00f9ng l\u1ee3i r\u0103ng<\/figcaption><\/figure>\n<p>D\u1ecbch l\u1ee3i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nha s\u0129 ch\u1ee9ng minh l\u00e0 c\u00f3 v\u00e0 thu th\u1eadp b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u1eb7t c\u00f4n gi\u1ea5y t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 XIX nh\u01b0ng m\u00e3i \u0111\u1ebfn th\u1eadp ni\u00ean 50 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 XX, Waerhang, Brill v\u00e0 Krasse m\u1edbi tim ra th\u00e0nh ph\u1ea7n v\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a d\u1ecbch l\u1ee3i trong c\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ef1 nhi\u00ean. C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0m th\u00ec nghi\u1ec7m ti\u00eam ch\u1ea5t fluorescein v\u00e0o t\u0129nh m\u1ea1ch ch\u00f3 v\u00e0 \u0111\u1eb7t gi\u1ea5y th\u1ea5m v\u00e0o trong r\u00e3nh l\u1ee3i, 3 ph\u00fat sau khi ti\u00eam \u0111\u00e3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5t fluorescein t\u1eeb r\u00e3nh l\u1ee3i, ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng d\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb m\u1ea1ch m\u00e1u th\u1ea5m qua t\u1ed5 ch\u1ee9c li\u00ean k\u1ebft v\u00e0 \u0111i v\u00e0o r\u00e3nh l\u1ee3i.<br \/>\nTrong c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u ti\u1ebfp theo, Brill kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a d\u1ecbch l\u1ee3i \u1edf ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u1ecbch th\u1ea5m. Tuy nhi\u00ean, nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c cho r\u1eb1ng d\u1ecbch l\u1ee3i ch\u1ec9 c\u00f3 khi vi\u00eam l\u1ee3i (d\u1ecbch ri vi\u00eam) ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u1ecbch th\u1ea5m, khi l\u1ee3i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u00f3 ho\u1eb7c ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ecf d\u1ecbch l\u1ee3i.<\/p>\n<h2>2. Th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ee7a d\u1ecbch l\u1ee3i<\/h2>\n<p>&#8211; C\u00e1c ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 protein v\u00e0 carbohydrate, c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y r\u1eb1ng n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 glucose trong d\u1ecbch l\u1ee3i cao g\u1ea5p 4 l\u1ea7n huy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng, v\u00ec c\u00e1c vi khu\u1ea9n trong d\u1ecbch l\u1ee3i c\u0169ng t\u1ea1o ra glucose. N\u1ed3ng \u0111\u1ed9 protein trong d\u1ecbch l\u1ee3i th\u1ea5p h\u01a1n huy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng nh\u01b0ng ch\u01b0a c\u00f3 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0o gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.<\/p>\n<p>&#8211; C\u00e1c kh\u00e1ng nguy\u00ean, enzyme, c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb t\u1ebf b\u00e0o c\u01a1 th\u1ec3, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 t\u1ebf b\u00e0o bi\u1ec3u m\u00f4 bong ra, c\u00e1c lo\u1ea1i b\u1ea1ch c\u1ea7u tho\u00e1t qua h\u00e0ng r\u00e0o bi\u1ec3u m\u00f4; c\u00e1c ch\u1ea5t \u0111i\u1ec7n ph\u00e2n, v\u00ed d\u1ee5 ion natri, canxi, kali. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y r\u1eb1ng khi vi\u00eam l\u1ee3i th\u00ec l\u01b0\u1ee3ng ion natri v\u00e0 canxi trong d\u1ecbch l\u1ee3i t\u0103ng cao. Trong d\u1ecbch l\u1ee3i c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m chuy\u1ec3n ho\u00e1 c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 v\u00e0 vi khu\u1ea9n: acid lactic, ure, hydroxyproline, endotoxine, hydrogen sulphide, c\u00e1c ch\u1ea5t g\u00e2y \u0111\u1ed9c t\u1ebf b\u00e0o, c\u00e1c ch\u1ea5t kh\u00e1ng khu\u1ea9n.<\/p>\n<p>&#8211; B\u1ea1ch c\u1ea7u: Trong d\u1ecbch l\u1ee3i c\u00f3 c\u00e1c b\u1ea1ch c\u1ea7u, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 b\u1ea1ch c\u1ea7u \u0111a nh\u00e2n trung t\u1ec9nh (91,2 \u2013 91,5%), \u0111\u01a1n nh\u00e2n (8,5 \u2013 8,8%), b\u1ea1ch c\u1ea7u b\u1ecb h\u1ea5p d\u1eabn b\u1edfi vi khu\u1ea9n trong m\u1ea3ng b\u00e1m r\u0103ng nh\u01b0ng \u1edf v\u00f9ng l\u1ee3i binh th\u01b0\u1eddng c\u0169ng c\u00f3 b\u1ea1ch c\u1ea7u trong d\u1ecbch l\u1ee3i, b\u1ea1ch c\u1ea7u c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ef1c b\u00e0o \u0111\u1ec3 ng\u0103n kh\u00f4ng cho m\u1ea3ng b\u00e1m r\u0103ng x\u00e2m nh\u1eadp r\u00e3nh l\u1ee3i.<\/p>\n<p>&#8211; C\u00e1c ch\u1ea5t trung gian c\u1ee7a ph\u1ea3n \u1ee9ng mi\u1ec5n d\u1ecbch d\u1ecbch th\u1ec3: C\u00f3 c\u00e1c cytokine, v\u00ed d\u1ee5 interferon alpha c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ng\u0103n c\u1ea3n ti\u00eau x\u01b0\u01a1ng, tuy nhi\u00ean interleukin 1-alpha v\u00e0 interleukin 1-beta k\u00edch th\u00edch t\u1ea1o prostaglandin g\u00e2y ti\u00eau x\u01b0\u01a1ng \u1ed5 r\u0103ng.<\/p>\n<p>&#8211; Kh\u00e1ng th\u1ec3: Trong d\u1ecbch l\u1ee3i c\u00f3 nhi\u1ec1u IgG v\u00e0 IgM tho\u00e1t qua kho\u1ea3ng gian b\u00e0o c\u1ee7a bi\u1ec3u m\u00f4, c\u00f3 IgA c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt (t\u1eeb c\u00e1c tuy\u1ebfn n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt ch\u00ednh).<\/p>\n<h2>3. T\u00ednh th\u1ea5m c\u1ee7a bi\u1ec3u m\u00f4 kh\u00f4ng s\u1eebng ho\u00e1 v\u00e0 bi\u1ec3u m\u00f4 b\u00e1m d\u00ednh<\/h2>\n<p>Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Brill v\u00e0 Krasse v\u1edbi ch\u1ea5t fluorescein, c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 sau n\u00e0y v\u1edbi m\u1ef1c \u1ea4n \u0110\u1ed9, ion saccharate s\u1eaft cho th\u1ea5y nh\u1eefng ch\u1ea5t v\u00e0 ph\u00e2n t\u1eed c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc 1 micromet nh\u01b0 l\u00e0 albumin, endotoxin, thymidine, histamine, phenytoin c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5m qua kho\u1ea3ng gian b\u00e0o bi\u1ec3u m\u00f4 \u0111\u1ec3 v\u00e0o r\u00e3nh l\u1ee3i.<\/p>\n<h2>4. Vai tr\u00f2 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 l\u1ee3i<\/h2>\n<h3>4.1. C\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 ch\u1ed1ng vi khu\u1ea9n v\u00e0 c\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ef1 nhi\u00ean<\/h3>\n<p><em>N\u01b0\u1edbc b\u1ecdt c\u1ecf c\u00e1c ch\u1ea5t v\u00f4 c\u01a1 v\u00e0 h\u1eefu c\u01a1 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ng\u0103n c\u1ea3n vi khu\u1ea9n v\u00e0 c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a vi khu\u1ea9n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u00ean m\u00f4i tr\u01b0\u1edfng mi\u1ec7ng. Ch\u1ea5t v\u00f4 c\u01a1 nh\u01b0 l\u00e0 c\u00e1c ion, kho\u00e1ngbicarbonate, sodium, potassium, phosphates, calcium, fluoride, ammonium, carbon dioxide. Ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 nh\u01b0 l\u00e0 lysozyme, myeloperoxidase, lactoperoxidase, glycoprotein, mucin, $2 \u2013 macroglobulin, fibronectin v\u00e0 c\u00e1c kh\u00e1ng th\u1ec3.<\/em><\/p>\n<p>\u2022 Men kh\u00e1ng khu\u1ea9n<br \/>\n&#8211; Lyzozyme l\u00e0 m\u1ed9t enzyme th\u1ee7y ph\u00e2n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1eaft c\u00e1c m\u1ed1i n\u1ed1i c\u1ee7a glycopeptide. Lysozyme ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u00ean c\u1ea3 vi khu\u1ea9n Gram d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Gram \u00e2m.<br \/>\n&#8211; H\u1ec7 th\u1ed1ng lactoperoxidase \u2014 thiocyanate trong n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng di\u1ec7t m\u1ed9t s\u1ed1 d\u00f2ng c\u1ee7a h\u1ecd Lactobacillus v\u00e0 Streptococcus b\u1eb1ng c\u00e1ch ng\u0103n c\u1ea3n s\u1ef1 t\u00edch lu\u1ef9 lysine v\u00e0 acid glutamic l\u00e0 hai ch\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a vi khu\u1ea9n. M\u1ed9t ch\u1ea5t kh\u00e1ng khu\u1ea9n kh\u00e1c trong n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt l\u00e0 lactoferrin, r\u1ea5t hi\u1ec7u qu\u1ea3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1c lo\u00e0i Actinobacillus.<br \/>\n&#8211; Myeloperoxidase, m\u1ed9t enzyme t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 peroxidase trong n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft ra b\u1edfi c\u00e1c b\u1ea1ch c\u1ea7u \u0111\u1ec3 di\u1ec7t Actinobacillus v\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ng\u0103n c\u1ea3n s\u1ef1 b\u00e1m c\u1ee7a Actinomyces v\u00e0o hydroxyapatite.<\/p>\n<p>\u2022 Kh\u00e1ng th\u1ec3 trong n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt<br \/>\n&#8211; N\u01b0\u1edbc b\u1ecdt, c\u0169ng nh\u01b0 d\u1ecbch l\u1ee3i, ch\u1ee9a c\u00e1c kh\u00e1ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i ho\u1ea1t ho\u00e1 b\u1edfi c\u00e1c vi khu\u1ea9n trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng mi\u1ec7ng, n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt c\u00f3 nhi\u1ec1u IgA, \u00edt IgM v\u00e0 IgG. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c tuy\u1ebfn n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt \u0111\u1ec1u ti\u1ebft IgA, IgA ng\u0103n c\u1ea3n s\u1ef1 b\u00e1m c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i Streptococcus v\u00e0o t\u1ebf b\u00e0o bi\u1ec3u m\u00f4 v\u00e0 b\u1ec1 m\u1eb7t r\u0103ng.<br \/>\n\u2022 C\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed glycoprotein nh\u1ea7y<br \/>\n&#8211; C\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed glycoprotein nh\u1ea7y \u1edf trong n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eafn l\u00ean c\u00e1c vi khu\u1ea9n \u1edf m\u1ea3ng b\u00e1m v\u00e0 vi khu\u1ea9n l\u1ea1i d\u1ec5 d\u00e0ng g\u1eafn l\u00ean c\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed glycoprotein (ch\u1ea5t t\u1ef1a c\u1ee7a m\u1ea3ng b\u00e1m) n\u00e0y. C\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed glycoprotein c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed hydroxyapatite t\u1ea1o n\u00ean cao r\u0103ng. Khi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng vi khu\u1ea9n \u00edt v\u00e0 ph\u00e2n t\u1eed glycoprotein nh\u1ea7y nhi\u1ec1u th\u00ec glycoprotein c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o th\u00e0nh m\u00e0ng bao quanh vi khu\u1ea9n \u0111\u1ec3 v\u00f4 hi\u1ec7u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a vi khu\u1ea9n.<\/p>\n<p>\u2022 B\u1ea1ch c\u1ea7u<br \/>\n&#8211; N\u01b0\u1edbc b\u1ecdt c\u00f3 b\u1ea1ch c\u1ea7u, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 b\u1ea1ch c\u1ea7u \u0111a nh\u00e2n, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1ch c\u1ea7u \u0111a nh\u00e2n kh\u00e1c nhau \u1edf m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi, kh\u00e1c theo gi\u1edd trong ng\u00e0y v\u00e0 t\u0103ng l\u00ean khi b\u1ecb vi\u00eam l\u1ee3i. Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u00e1c b\u1ea1ch c\u1ea7u t\u1eeb t\u1ed5 ch\u1ee9c li\u00ean k\u1ebft v\u00e0 tho\u00e1t qua bi\u1ec3u m\u00f4 b\u00e1m d\u00ednh \u1edf \u0111\u00e2y r\u00e3nh l\u1ee3i (ho\u1eb7c t\u00fai l\u1ee3i). T\u1ed1c \u0111\u1ed9 tho\u00e1t b\u1ea1ch c\u1ea7u (orogranulocytic migratory rate) t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi m\u1ee9c \u0111\u1ed9 vi\u00eam l\u1ee3i.<\/p>\n<p>\u2022 Vai tr\u00f2 c\u1ee7a d\u00f2ng ch\u1ea3y n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00e1c nh\u00e2n g\u00e2y b\u1ec7nh t\u1ed5 ch\u1ee9c quanh r\u0103ng<br \/>\n&#8211; N\u01b0\u1edbc b\u1ecdt ti\u1ebft ra c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n \u0111\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh l\u1edbp m\u00e0ng d\u00ednh tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t r\u0103ng v\u00e0 t\u1ebf b\u00e0o bi\u1ec3u m\u00f4 l\u1ee3i, gi\u00fap s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a m\u00e0ng v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n ho\u00e1 tr\u00ean m\u00e0ng. T\u1ed1c \u0111\u1ed9 d\u00f2ng ch\u1ea3y n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh cao r\u0103ng, s\u00e2u r\u0103ng v\u00e0 b\u1ec7nh quanh r\u0103ng. Tr\u00ean \u0111\u1ed9ng v\u1eadt th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1eaft b\u1ecf tuy\u1ebfn n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt th\u00ec t\u1ef7 l\u1ec7 b\u1ec7nh s\u00e2u r\u0103ng t\u0103ng, b\u1ec7nh quanh r\u0103ng t\u0103ng v\u00e0 ch\u1eadm l\u00e3nh v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>\u2022 T\u00e1c d\u1ee5ng \u0111\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u1ed3ng v\u1eadn c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt<br \/>\n&#8211; C\u00e1c ion OH t\u1eadp trung tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t bi\u1ec3u m\u00f4 v\u00e0 b\u1ec1 m\u1eb7t r\u0103ng c\u00f3 vai tr\u00f2 \u0111\u1ec7m quan tr\u1ecdng, t\u1ea1o pH baz\u01a1 \u0111\u1ec3 ng\u0103n s\u1ef1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a vi khu\u1ea9n. N\u01b0\u1edbc b\u1ecdt ch\u1ee9a y\u1ebfu t\u1ed1 VIII, IX v\u00e0 X, y\u1ebfu t\u1ed1 ti\u1ec1n plasma thromboplastin, c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 n\u00e0y l\u00e0m m\u00e1u \u0111\u00f4ng nhanh h\u01a1n v\u00e0 nh\u1edd v\u1eady ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 x\u00e2m nh\u1eadp c\u1ee7a vi khu\u1ea9n.<\/p>\n<h3>4.2. C\u00e1c enzyme &#8211; c\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ef1 nhi\u00ean<\/h3>\n<p>&#8211; C\u00e1c enzyme c\u00f3 trong n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb c\u00e1c tuy\u1ebfn n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt, enzyme ch\u00ednh c\u1ee7a tuy\u1ebfn mang tai l\u00e0 amylase. Khi c\u00f3 b\u1ec7nh vi\u00eam quanh r\u0103ng th\u00ec m\u1ed9t s\u1ed1 enzyme t\u0103ng l\u00ean: hyaluronidase, lipase, B glucuronidase, chondroitin sulfate, amino acid &#8211; decarboxylase, catalase, peroxidase, collagenase.<\/p>\n<p>&#8211; C\u00e1c enzyme ph\u00e2n gi\u1ea3i protein c\u00f3 trong n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o b\u1edfi c\u1ea3 c\u01a1 th\u1ec3 v\u00e0 c\u00e1c vi khu\u1ea9n c\u00f3 trong mi\u1ec7ng. Nh\u1eefng enzyme n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o s\u1ef1 kh\u1edfi ph\u00e1t v\u00e0 ti\u1ebfn tri\u1ec3n b\u1ec7nh vi\u00eam quanh r\u0103ng. \u0110\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1c enzyme n\u00e0y, c\u00e1c tuy\u1ebfn n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt s\u1ea3n sinh ra men ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u00eau protein v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 l\u00e0 cathepsin v\u00e0 antilcucoprotease.<\/p>\n<p><em>Ngu\u1ed3n: L\u00e2m s\u00e0ng b\u1ec7nh quanh r\u0103ng v\u00e0 Implant Nha khoa &#8211; Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Gi\u00e1o d\u1ee5c Vi\u1ec7t Nam<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c cho r\u1eb1ng d\u1ecbch l\u1ee3i ch\u1ec9 c\u00f3 khi vi\u00eam l\u1ee3i (d\u1ecbch ri vi\u00eam) ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u1ecbch th\u1ea5m, khi l\u1ee3i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng c\u00f3 ho\u1eb7c ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ecf d\u1ecbch l\u1ee3i. 1. T\u1ed5ng quan v\u1ec1 d\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i D\u1ecbch l\u1ee3i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nha s\u0129 ch\u1ee9ng minh l\u00e0 c\u00f3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[28,33],"tags":[3],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>C\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a l\u1ee3i. - Vinmec<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"D\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong c\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ef1 nhi\u00ean. D\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i l\u00e0 h\u00e0ng r\u00e0o ng\u0103n ng\u1eeba vi khu\u1ea9n x\u00e2m nh\u1eadp t\u1ed5 ch\u1ee9c quanh r\u0103ng.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"C\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a l\u1ee3i. - Vinmec\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"D\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong c\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ef1 nhi\u00ean. D\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i l\u00e0 h\u00e0ng r\u00e0o ng\u0103n ng\u1eeba vi khu\u1ea9n x\u00e2m nh\u1eadp t\u1ed5 ch\u1ee9c quanh r\u0103ng.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/2023\/04\/10\/co-che-bao-ve-cua-loi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Vinmec\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-04-10T13:50:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-02T09:53:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/nuou-rang-la-gi-hinh-anh-2.gif\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn Th\u00e0nh\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn Th\u00e0nh\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/2023\/04\/10\/co-che-bao-ve-cua-loi\/\",\"url\":\"https:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/2023\/04\/10\/co-che-bao-ve-cua-loi\/\",\"name\":\"C\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a l\u1ee3i. - Vinmec\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-04-10T13:50:44+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-02T09:53:32+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/#\/schema\/person\/0814873f6fe8921a5247b948716cd3ea\"},\"description\":\"D\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong c\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ef1 nhi\u00ean. D\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i l\u00e0 h\u00e0ng r\u00e0o ng\u0103n ng\u1eeba vi khu\u1ea9n x\u00e2m nh\u1eadp t\u1ed5 ch\u1ee9c quanh r\u0103ng.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/2023\/04\/10\/co-che-bao-ve-cua-loi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/2023\/04\/10\/co-che-bao-ve-cua-loi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/2023\/04\/10\/co-che-bao-ve-cua-loi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"C\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a l\u1ee3i.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/#website\",\"url\":\"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/\",\"name\":\"Vinmec\",\"description\":\"H\u1ec7 th\u1ed1ng Y t\u1ebf Vinmec\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/#\/schema\/person\/0814873f6fe8921a5247b948716cd3ea\",\"name\":\"Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn Th\u00e0nh\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/0.gravatar.com\/avatar\/c52a87ee108b53d8fa3ba5d082724b14?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"http:\/\/0.gravatar.com\/avatar\/c52a87ee108b53d8fa3ba5d082724b14?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn Th\u00e0nh\"},\"url\":\"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/author\/trantienthanhchl1619gmail-com\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"C\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a l\u1ee3i. - Vinmec","description":"D\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong c\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ef1 nhi\u00ean. D\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i l\u00e0 h\u00e0ng r\u00e0o ng\u0103n ng\u1eeba vi khu\u1ea9n x\u00e2m nh\u1eadp t\u1ed5 ch\u1ee9c quanh r\u0103ng.","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"C\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a l\u1ee3i. - Vinmec","og_description":"D\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong c\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ef1 nhi\u00ean. D\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i l\u00e0 h\u00e0ng r\u00e0o ng\u0103n ng\u1eeba vi khu\u1ea9n x\u00e2m nh\u1eadp t\u1ed5 ch\u1ee9c quanh r\u0103ng.","og_url":"https:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/2023\/04\/10\/co-che-bao-ve-cua-loi\/","og_site_name":"Vinmec","article_published_time":"2023-04-10T13:50:44+00:00","article_modified_time":"2023-05-02T09:53:32+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/nuou-rang-la-gi-hinh-anh-2.gif"}],"author":"Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn Th\u00e0nh","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn Th\u00e0nh","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/2023\/04\/10\/co-che-bao-ve-cua-loi\/","url":"https:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/2023\/04\/10\/co-che-bao-ve-cua-loi\/","name":"C\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a l\u1ee3i. - Vinmec","isPartOf":{"@id":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/#website"},"datePublished":"2023-04-10T13:50:44+00:00","dateModified":"2023-05-02T09:53:32+00:00","author":{"@id":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/#\/schema\/person\/0814873f6fe8921a5247b948716cd3ea"},"description":"D\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong c\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ef1 nhi\u00ean. D\u1ecbch r\u00e3nh l\u1ee3i l\u00e0 h\u00e0ng r\u00e0o ng\u0103n ng\u1eeba vi khu\u1ea9n x\u00e2m nh\u1eadp t\u1ed5 ch\u1ee9c quanh r\u0103ng.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/2023\/04\/10\/co-che-bao-ve-cua-loi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/2023\/04\/10\/co-che-bao-ve-cua-loi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/2023\/04\/10\/co-che-bao-ve-cua-loi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"C\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a l\u1ee3i."}]},{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/#website","url":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/","name":"Vinmec","description":"H\u1ec7 th\u1ed1ng Y t\u1ebf Vinmec","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/#\/schema\/person\/0814873f6fe8921a5247b948716cd3ea","name":"Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn Th\u00e0nh","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/#\/schema\/person\/image\/","url":"http:\/\/0.gravatar.com\/avatar\/c52a87ee108b53d8fa3ba5d082724b14?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"http:\/\/0.gravatar.com\/avatar\/c52a87ee108b53d8fa3ba5d082724b14?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tr\u1ea7n Ti\u1ebfn Th\u00e0nh"},"url":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/author\/trantienthanhchl1619gmail-com\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3213"}],"collection":[{"href":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3213"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30796,"href":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3213\/revisions\/30796"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/noithathoaphat.in\/ctv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}